1. Tình hình rác thải hữu cơ tại Thái Lan

Rác thải hữu cơ đã và đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với Thái Lan. Tỉ lệ phát sinh rác thải ngày càng cao, đi kèm với những hạn chế trong cách thức xử lí lại khiến vấn đề này trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

1.1 Bối cảnh chung

Dữ kiện từ Thailand Taxonomy cho thấy, trong tổng lượng rác thải rắn đô thị (MSW) tại nước này, rác thải hữu cơ từ thực phẩm và vườn tược đứng đầu với con số 47.84%. Đây là một con số phản ảnh rõ ràng mức độ nghiêm trọng của bài toán về rác thải hữu cơ.

Nguyên nhân của vấn đề trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Cơ bản vẫn là từ sự bùng nổ du lịch từ sau đại dịch Covid-19 khiến cho lượng thực phẩm dư thừa tăng mạnh. Trong khi đó, hệ thống xử lí rác thải vẫn còn hạn chế, chưa thể đáp ứng kịp với tốc độ phát sinh rác thải quá nhanh. Ngoài ra, việc phân loại rác thải tại nguồn của cộng đồng chưa đạt hiệu quả, dẫn đến tình trạng rác hữu cơ bị trộn lẫn, khó xử lí.

1.2 Thực trạng điển hình

Một trong những ví dụ điển hình là sự bùng nổ về rác thải tại Phuket. Theo số liệu từ cục thống kê và cục kiểm soát ô nhiễm Phuket, mỗi ngày, hòn đảo này thu gom đến 1.000 tấn rác thải. Trong khi đó, lò đốt duy nhất tại Phuket chỉ có thể xử lí tối đa 900 tấn rác mỗi ngày. Con số còn lại với 60% là rác hữu cơ sẽ được chính quyền di dời đến các bãi đổ rác địa phương.

Với tình hình đó, hàng trăm hộ dân sống gần khu vực này phải chịu đựng mùi hôi thối nồng nặc mỗi ngày, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sinh hoạt. Ngoài ra, các chuyên gia cảnh báo rằng, nếu không có hành động mạnh mẽ hơn, tình trạng ô nhiễm từ rác hữu cơ sẽ ngày càng nghiêm trọng và vượt tầm kiểm soát.

2. Hậu quả từ rác thải hữu cơ nếu không xử lí kịp thời

Rác thải hữu cơ tại Thái Lan không chỉ gây mất mỹ quan đô thị. Nó còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho môi trường và khí hậu. Đặc biệt, rác thải đang đe dọa ngành du lịch – trụ cột kinh tế của quốc gia này.

2.1 Ô nhiễm đất và không khí

Khi rác hữu cơ phân hủy trong điều kiện không được xử lý đúng cách, chúng sản sinh ra nước rỉ rác kèm theo nhiều loại khí gây mùi khó chịu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường sống của người dân, mà còn tác động đến chất lượng không khí và nguồn đất tại khu vực lân cận.

Điển hình trong năm 2024, Trung tâm Giảm thiểu ô nhiễm không khí Thái Lan cho biết  tình trạng ô nhiễm không khí ở 15 tỉnh tại quốc gia này đạt mức Đỏ. Trong đó, lượng bụi mịn là PM 2.5 ở mức từ 50,1 – 182µg/m³, cao vượt ngưỡng an toàn là 37,5µg/m³. Nguyên nhân của tình trạng trên đến từ nhiều nguồn, nhưng hoạt động đốt rác thải nông nghiệp vẫn là một trong những nguyên nhân chính.

2.2 Biến đổi khí hậu

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là khí methane – sản phẩm phụ từ quá trình phân hủy rác hữu cơ. Nhiều nghiên cứu cho thấy methane có khả năng làm nóng Trái Đất gấp 28 lần so với CO₂. Thực tế, lượng rác bị chôn lấp trong nhiều thập kỷ qua đang thải ra hàng tấn methane vào khí quyển, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Các chuyên gia ước tính khoảng 11% lượng methane do con người tạo ra bắt nguồn từ quá trình phân hủy kỵ khí chất hữu cơ tại các bãi chôn lấp.

Nếu tình trạng này không được xử lý triệt để, Thái Lan có nguy cơ đi ngược lại những cam kết quốc tế trước đây về ứng phó với biến đổi khí hậu.

2.3 Ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và ngành du lịch Thái Lan

Tình trạng hiện tại ở Phuket chính là bức tranh rõ ràng nhất để phản ảnh hậu quả này. Những bãi rác quá tải, mùi hôi thối và cảnh quan ô nhiễm đang trở thành mối đe dọa lớn đối với ngành du lịch. Khách quốc tế có thể mất thiện cảm, kéo theo suy giảm nguồn thu từ du lịch – lĩnh vực chiếm tỷ trọng quan trọng trong GDP của đất nước.

Hơn nữa, tình trạng tương tự cũng đã từng diễn ra vào giai đoạn năm 2016. Khi đó, Thái Lan buộc phải đóng cửa đảo Koh Tachai do sự ô nhiễm môi trường từ cách hoạt động du lịch quá tải.

3. Các phương pháp xử lý hiện nay và hạn chế

Trước thực trạng đáng báo động, chính phủ Thái Lan đã và đang thử nghiệm nhiều giải pháp để xử lý rác hữu cơ. Tuy nhiên, mỗi phương pháp lại mang những điểm mạnh và hạn chế riêng.

3.1 Chính sách Waste-to-Energy

Thái Lan đặt mục tiêu đến năm 2027 sẽ xử lý 26-30% chất thải rắn sinh hoạt thông qua chính sách Chuyển đổi rác thành năng lượng (Waste-to-Energy). Đây được xem là một hướng đi tham vọng nhằm vừa giảm rác thải, vừa tạo ra nguồn năng lượng thay thế.

Nhìn chung, Waste-to-Energy là một phương pháp chuyển đổi rác thải không thể tái chế thành năng lượng. Cách thức được áp dụng tại đây chủ yếu là đốt rác ở nhiệt độ cao để tạo ra nhiệt và điện. Điều này giúp hỗ trợ giảm áp lực lên các bãi chôn lấp nhưng vẫn tạo ra được các nguồn năng lượng thay thế.

Tuy nhiên, chính sách này vẫn vấp phải không ít tranh cãi. Bởi các tổ chức môi trường đã chỉ ra những bất cập của Waste-to-Energy:

• WtE đi ngược lại với nguyên tắc kinh tế tuần hoàn vì có thể phá hủy vật liệu tái chế nếu không được phân loại rác tại nguồn đúng cách.
• Năng lượng thu được từ WtE được cho là kém thuận lợi hơn so với các nguồn năng lượng tái tạo khác vì vẫn còn tồn tại một lượng khí thải carbon.
• WtE có thể gây hại lớn vì khuyến khích phát sinh và đốt rác nhiều hơn, tác động xấu đến mục tiêu ngăn ngừa và kiểm soát ô nhiễm.

Vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Thái Lan cần một giải pháp bền vững và thân thiện hơn. 

3.2 Các biện pháp xử lí thông thường

Bên cạnh Waste-to-Energy, các biện pháp xử lý rác thải thông thường vẫn được chính phủ Thái Lan áp dụng nhưng còn tồn tại khá nhiều hạn chế:

• Ủ phân hữu cơ: Một phương pháp được áp dụng rộng rãi với công nghệ đơn giản, chi phí thấp. Nhưng điểm yếu chính là phát sinh ra nhiều mùi hôi, tốn diện tích và mất nhiều thời gian để ủ.

• Chôn lấp: Giải pháp ngắn hạn nhưng không bền vững. Việc chôn lấp gây ra tình trạng rò rỉ, ô nhiễm nguồn nước ngầm và đất, trong khi diện tích đất dành cho bãi rác ngày càng hạn chế.

• Tiêu hủy kỵ khí (Anaerobic Digestion – AD): Đây là một phương pháp mang lại nhiều hứa hẹn vì khả năng sản xuất biogas có thể phát điện hoặc dùng thay thế nhiên liệu. Tuy nhiên, công nghệ này đòi hỏi chi phí đầu tư cao, cần phân loại rác tại nguồn tốt và thời gian xử lí trong vòng 20 – 40 ngày vẫn chưa thực sự tối ưu.

Có thể nói, điểm hạn chế chung của những phương pháp này là tốn nhiều thời gian và diện tích mà vẫn sinh ra các mùi hôi, trong khi lượng rác thải cần được xử lí đang quá tải.

>>>> Khám phá thêm phương pháp xử lý mới từ Mekonglink ngay!

4. Dự báo triển vọng của hoạt động xử lí rác thải hữu cơ trong tương lai

Khối lượng rác hữu cơ ngày càng tăng. Vì vậy, Thái Lan cần dự báo và xây dựng lộ trình cho tương lai. Đây là yếu tố quan trọng để đạt mục tiêu phát triển bền vững.

4.1 Hướng đi của chính phủ

Cục Kiểm soát Ô nhiễm (PCD) đã xây dựng Kế hoạch hành động lần thứ hai trong năm 2022 – 2027 nhằm cung cấp khuôn khổ và hướng dẫn để giải quyết ô nhiễm từ chất thải. Một phần trong mục tiêu chính của kế hoạch bao gồm:

• Quản lý đúng cách 80% chất thải rắn sinh hoạt.
• Giảm lượng rác thải thực phẩm xuống còn 28%.

Đặc biệt, kế hoạch này phản ánh rõ định hướng Kinh tế tuần hoàn BCG (Bio-Circular-Green Economy) mà Thái Lan đang thúc đẩy. Trong đó, để đạt được mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 và phát thải ròng bằng 0 vào năm 2065, Thái Lan đã đặt ra các mục tiêu cụ thể và triển khai nhiều chiến lược giảm thiểu quan trọng. 

Các chiến lược này bao gồm một loạt các kỹ thuật quản lý chất thải nhằm giảm thiểu tác động môi trường được áp dụng như: giảm phát sinh chất thải, thu hồi khí bãi rác, chuyển chất thải thành năng lượng, bãi chôn lấp bán hiếu khí, ủ phân compost, tiêu hủy kỵ khí, xử lý sinh học cơ học, quản lý nước thải công nghiệp, và sản xuất khí sinh học từ khí metan

4.2 Cơ hội cho công nghệ xanh

Có thể thấy rằng, rác thải hữu cơ hiện chiếm gần 50% tổng lượng chất thải rắn đô thị tại Thái Lan, tạo nên một thị trường xử lý khổng lồ với nhu cầu cấp bách. Cùng với mục tiêu trong Kế hoạch hành động lần thứ hai, Thái Lan đang mở ra cơ hội chưa từng có cho sự bứt phá của công nghệ xanh.

Theo đó, một số công nghệ xanh hiện nay không chỉ giải quyết vấn đề môi trường mà còn mở ra giá trị mới cho nền kinh tế. Ví dụ như khả năng chuyển hóa nhanh chất thải hữu cơ thành biogas nhưng hoàn toàn không gây mùi và tiết kiệm đến 70% năng lượng. Điều này mang lại lợi ích kép: vừa giảm áp lực rác thải, vừa tạo ra dòng giá trị kinh tế mới.

Có thể thấy rằng, Thái Lan và ASEAN đang mở ra một thị trường đầy tiềm năng cho các công nghệ xử lý rác hữu cơ tiên tiến. Nếu bạn đang tìm giải pháp xử lý rác hiệu quả, tiết kiệm năng lượng và không gây mùi, hãy khám phá Hybrid Hydrothermal Carbonization. Công nghệ này có thể đồng hành cùng doanh nghiệp và cộng đồng trên con đường phát triển bền vững.

>>>>Tìm hiểu chi tiết thêm về HTC tại Mekonglink tại đây!

_________________________________________________

☎️ Thông tin liên hệ:

1. Email: Community@mekonglink.asia
2. Website: mekonglink.asia
3. International phone: (+84) 02888868685
4. Vietnam phone: (+84) 364689922 (+84) 364689911