1. Định hướng và chiến lược của chính phủ trong chuyển đổi số

1.1 Tầm nhìn quốc gia về chuyển đổi số

Chính phủ Việt Nam đã đặt ra một lộ trình rõ ràng cho hành trình chuyển đổi số. Theo “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” (Quyết định số 749/QĐ-TTg, ngày 3/6/2020), Việt Nam hướng tới ba mục tiêu lớn: chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Trong đó:

• Chính phủ số giúp các dịch vụ công trở nên minh bạch, nhanh chóng và dễ tiếp cận.
• Kinh tế số mở ra cơ hội đổi mới, sáng tạo và phát triển doanh nghiệp.
• Xã hội số nâng cao chất lượng sống và cơ hội tiếp cận công nghệ cho mọi người dân.

Đây là tầm nhìn toàn diện nhằm đưa Việt Nam trở thành quốc gia số phát triển, lấy người dân làm trung tâm.

1.2 Chính sách hỗ trợ khu vực nông thôn

Các chính sách cụ thể cũng đang được triển khai để hỗ trợ khu vực nông thôn. Chính phủ khuyến khích nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nông thôn ứng dụng công nghệ số. Các chương trình này giúp họ cải thiện năng suất. Nông dân có thể sử dụng các ứng dụng thông minh để theo dõi cây trồng. Các hợp tác xã có thể bán sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử.

Song song đó, hạ tầng số nông thôn được ưu tiên đầu tư. Internet tốc độ cao đang được mở rộng đến các xã vùng sâu, vùng xa. Theo mục tiêu của Quyết định 749/QĐ-TTg, kinh tế số phải chiếm 20% GDP quốc gia vào năm 2025 – thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ với tương lai số của Việt Nam.

2. Kỹ năng số và sứ mệnh “Bình dân học vụ số”

2.1 Ý nghĩa của “Bình dân học vụ số”

“Bình dân học vụ số” là một sáng kiến mang tính lịch sử. Tên gọi này gợi nhớ về chiến dịch xóa mù chữ thành công sau năm 1945. Tuy nhiên ở ngày nay, mục tiêu của nội dung này là xóa “mù kỹ thuật số”, trang bị cho người dân những kỹ năng cần thiết để làm chủ công nghệ. Các kỹ năng này bao gồm từ việc thanh toán trực tuyến, xác thực và định danh cho đến việc bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng.

Sáng kiến này giúp thu hẹp khoảng cách số, đảm bảo mọi người dân đều có thể tham gia và hưởng lợi từ kinh tế số. Khi người dân có kỹ năng, họ có thể tiếp cận dịch vụ y tế và giáo dục trực tuyến, tìm kiếm cơ hội việc làm và kết nối với các thị trường rộng lớn hơn.

2.2 Các chương trình đào tạo thực tiễn và hiệu quả

Các chương trình đào tạo được thiết kế để tiếp cận từng người dân. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, tính đến nay, cả nước đã thành lập hơn 74.000 Tổ công nghệ số cộng đồng với gần 350.000 thành viên. Lực lượng này đã trở thành nòng cốt tại cơ sở, đến từng nhà “cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn người dân cách thanh toán hóa đơn không dùng tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, hay tạo một gian hàng đơn giản trên mạng xã hội.

Các lớp học lưu động và các khóa học trực tuyến miễn phí cũng được triển khai rộng rãi. Nội dung đào tạo tập trung vào các nhu cầu thiết thực như kỹ thuật canh tác thông minh, quản lý tài chính cá nhân trên ứng dụng di động, và các phương pháp bán nông sản hiệu quả qua thương mại điện tử.

3. Nâng cao kỹ năng và tri thức số – nền tảng cho chuyển đổi bền vững

3.1 Khoảng trống kỹ năng số và nhu cầu thích ứng mới

Chuyển đổi số không thể thành công nếu người dân chưa được trang bị đủ kỹ năng số cơ bản và tư duy công nghệ.    

Theo Ngân hàng Thế giới (2024), dù kỹ năng số cơ bản đã được cải thiện, Việt Nam vẫn cần chú trọng đào tạo kỹ năng chuyên sâu hơn để người lao động có thể tham gia vào các chuỗi giá trị cao hơn.

Bên cạnh đó, niềm tin số vẫn là một rào cản lớn. Bởi theo khảo sát của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, thiệt hại do lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam trong năm 2024 ước tính lên tới 18.900 tỷ đồng. Điều này cho thấy việc nâng cao hiểu biết về an toàn số là hết sức cấp thiết.

Ngoài ra, văn hóa học tập suốt đời đang trở thành yêu cầu tất yếu, khi công nghệ thay đổi nhanh hơn khả năng thích ứng của người lao động. Điều này đặt ra nhu cầu về các mô hình đào tạo linh hoạt và thực tiễn hơn, giúp người dân học tập ngay trong công việc và đời sống hàng ngày.

3.2 Mở rộng cơ hội học tập thực tiễn và đổi mới kỹ năng

Những năm gần đây, nhiều chương trình đào tạo kỹ năng số đã được triển khai theo hướng “học đi đôi với hành”.

Ví dụ, chương trình Digital Futures Vietnam (2024) đã huấn luyện hàng chục nghìn thanh niên về kỹ năng công nghệ và khởi nghiệp địa phương.

Tại một số tỉnh như Quảng Nam và Thái Nguyên, mô hình đào tạo kỹ năng số cho phụ nữ và người cao tuổi cũng cho thấy hiệu quả rõ rệt: người học không chỉ biết sử dụng nền tảng số mà còn tự tin áp dụng vào công việc và kinh doanh nhỏ.

Các mô hình học tập cộng đồng này cho thấy chuyển đổi số không chỉ là trang bị công cụ, mà là trao quyền tri thức – giúp người dân trở thành người học chủ động trong kỷ nguyên số.

4. Tầm nhìn tương lai và các hành động ưu tiên

4.1 Cam kết cho một tương lai số công bằng và toàn diện

Việt Nam xác định tầm nhìn dài hạn là xây dựng một quốc gia số phát triển thịnh vượng, nơi mọi người dân, dù ở bất cứ đâu, cũng được hưởng lợi từ công nghệ. Mục tiêu cuối cùng là dùng công nghệ để nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo ra một xã hội công bằng và văn minh hơn.

Tầm nhìn này cũng là định hướng mà nhiều tổ chức giáo dục và đổi mới sáng tạo, trong đó có M-Kampus, đang cùng chung tay thực hiện: xây dựng một xã hội học tập thực tiễn, nơi tri thức được chia sẻ giữa nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng; nơi việc học không chỉ diễn ra trong lớp học, mà còn trong chính công việc và đời sống hàng ngày.

Một tương lai số công bằng và bao trùm chỉ có thể đạt được khi giáo dục, công nghệ và con người cùng phát triển song hành – đó cũng là giá trị cốt lõi mà M-Kampus theo đuổi trên hành trình đào tạo và kết nối tri thức trong khu vực ASEAN.

4.2 Các hướng đi tiếp theo

Để đẩy nhanh tiến trình, một số hành động cần được ưu tiên như: 

• Hoàn thiện hạ tầng số quốc gia, đảm bảo mọi thôn, bản đều có kết nối internet cáp quang. 
• Nhân rộng mô hình “đại sứ số” – những cá nhân tiên phong tại cộng đồng để lan tỏa và hỗ trợ người dân.
• Phát triển các chương trình kỹ năng số chuyên biệt cho các nhóm yếu thế như phụ nữ ở vùng sâu vùng xa và người cao tuổi. 
• Khuyến khích một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, nơi các doanh nghiệp và cá nhân có thể tự do phát triển các giải pháp số phục vụ nông nghiệp và nông thôn.

M-Kampus tin rằng chuyển đổi số phải bắt đầu từ tri thức và hành động thực tế. Là một nền tảng đào tạo và giáo dục gắn liền với thực tiễn tại ASEAN, M-Kampus mang đến các chương trình học ứng dụng – nơi sinh viên, doanh nghiệp và cộng đồng cùng học tập, cùng làm việc và cùng đổi mới vì sự phát triển bền vững.

Theo dõi M-Kampus ngay để xem chúng tôi hiện thực hóa những câu chuyện về chuyển đổi số tại địa phương để tạo nên một tương lai bền vững!

_________________________________________________

☎️ Thông tin liên hệ:

1. Email: Community@mekonglink.asia
2. Website: mekonglink.asia
3. International phone: (+84) 02888868685
4. Vietnam phone: (+84) 364689922 (+84) 364689911