1. Khởi đầu từ Đồng Tháp và hành trình nỗ lực hỗ trợ cộng đồng địa phương của Mekonglink

Mọi hành trình đều bắt nguồn từ một nơi mang ý nghĩa đặc biệt. Vào tháng 01/2024 khi lần đầu đặt chân tới mảnh đất Đồng Tháp (Tiền Giang cũ), Mekonglink nhận thấy đây là vùng đất mang cả vẻ đẹp của truyền thống nhưng cũng đang gặp phải những thách thức của thời đại. 

Từ vùng đất còn nhiều khó khăn, chúng tôi khởi động hành trình đưa công nghệ đến gần hơn với cộng đồng thông qua chuỗi dự án ESG Living Lab, đào tạo kỹ năng số và hợp tác cùng chuyên gia địa phương. Từ đó mang công nghệ và cơ hội học tập số đến từng làng nghề, giúp người dân gìn giữ bản sắc truyền thống, đồng thời tự tin bước vào kỷ nguyên mới.

2. Bức tranh thực tế của làng nghề thủ công tại Đồng Tháp

2.1 Tiềm năng và giá trị đặc trưng của làng nghề thủ công

Theo thông tin từ tỉnh, Đồng Tháp (Tiền Giang cũ) hiện có 13 làng nghề được công nhận, trong đó 5 là làng nghề truyền thống. Về thu nhập, bình quân người lao động tại làng nghề được ghi nhận ở mức 3,5-5 triệu đồng/người/tháng. 

Nhìn chung, các làng nghề là nơi lưu giữ di sản văn hóa sống động. Giá trị của chúng không chỉ nằm ở sản phẩm, mà còn ở những câu chuyện lịch sử, kỹ thuật thủ công độc đáo và tri thức bản địa được truyền từ đời này sang đời khác. Mỗi sản phẩm là một tác phẩm nghệ thuật, mang đậm dấu ấn cá nhân của người thợ, điều mà sản xuất công nghiệp không thể có được.

Những làng nghề này còn là trung tâm của sự sáng tạo cộng đồng và có tiềm năng lớn cho du lịch văn hóa. Du khách tìm đến đây không chỉ để mua sắm, mà còn để trải nghiệm, tìm hiểu về một nếp sống và một nền văn hóa đặc trưng. Đây chính là giá trị cốt lõi cần được bảo tồn và phát huy trong bối cảnh mới.

2.2 Vấn đề tài chính và cơ hội mở rộng thị trường

Bên cạnh những khó khăn trong sản xuất, người dân tại các làng nghề còn phải đối mặt với áp lực tài chính do giá nông sản bấp bênh và sức tiêu thụ sản phẩm thủ công thấp.

Điều này khiến thu nhập không ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và khả năng duy trì nghề truyền thống. Người dân kỳ vọng có thể xuất khẩu nhiều hơn các sản phẩm thủ công sang nước ngoài, đồng thời phát triển các chương trình du lịch ESG để thu hút du khách đến trải nghiệm và mua sản phẩm tại làng nghề.

2.3 Khoảng cách giữa truyền thống và thời đại số

Rào cản lớn nhất chính là khoảng cách số. Đa phần các nghệ nhân quen với phương thức sản xuất và bán hàng truyền thống. Họ còn e ngại hoặc chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích mà các kênh bán hàng trực tuyến có thể mang lại.

Ngoài ra, sự thiếu hụt kỹ năng công nghệ là một vấn đề đáng chú ý. Việc sử dụng thành thạo điện thoại thông minh để chụp ảnh sản phẩm, trao đổi thông tin, viết nội dung quảng bá hay quản lý đơn hàng trực tuyến vẫn còn là một thách thức. Khoảng cách này khiến các sản phẩm độc đáo của làng nghề khó vươn ra khỏi phạm vi địa phương.

2.4 Khoảng trống trong phát triển du lịch ESG tại địa phương

Dù tiềm năng du lịch lớn, nhưng hoạt động du lịch ESG tại địa phương vẫn thiếu tầm nhìn và kế hoạch phát triển rõ ràng, khiến việc xây dựng mô hình du lịch có cấu trúc gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, việc thiếu nguồn vốn đầu tư khiến cơ sở hạ tầng và hoạt động trải nghiệm chưa được đầu tư đồng bộ. Hệ sinh thái du lịch còn nhỏ, các chương trình du lịch hiện nay vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào các công ty lữ hành, trong khi địa phương và người dân chưa chủ động được trong việc xây dựng sản phẩm trải nghiệm. Các tour kết hợp giữa du lịch và làng nghề hầu như chưa được khai thác, dù đây là hướng đi nhiều tiềm năng để vừa phát triển kinh tế, vừa bảo tồn văn hóa địa phương.

2.5 Làng nghề Bàng Buông – một ví dụ điển hình

Làng nghề đan lát Bàng Buông nổi tiếng với các sản phẩm thủ công thân thiện môi trường từ cỏ bàng và lá buông – những chiếc nón, giỏ, túi hay chiếu được tạo nên hoàn toàn bằng tay bởi những người phụ nữ địa phương.

Tuy nhiên, làng nghề đang đối mặt với nhiều thách thức quen thuộc: sản lượng thấp, phụ thuộc vào kênh bán truyền thống, lao động ngày càng lớn tuổi, thiếu kỹ năng công nghệ và nguồn cung thiếu ổn định. Ngoài ra, dù có nhiều tiềm năng phát triển du lịch bền vững, Bàng Buông vẫn chưa thu hút được du khách do chưa có kế hoạch quảng bá và hoạt động trải nghiệm hấp dẫn.

Vì thế để duy trì và phát triển, việc trang bị kỹ năng số và kể câu chuyện của chính sản phẩm mình làm ra chính là con đường giúp người dân Bàng Buông tìm thấy cơ hội mới trong kỷ nguyên số.

3. Nỗ lực của Mekonglink để hỗ trợ các vấn đề địa phương tại tỉnh Đồng Tháp và làng nghề Bàng Buông

Để tiếp nối và từng bước giải quyết những vấn đề nêu trên, vào tháng 10/2025 Mekonglink đã quay trở lại Đồng Tháp với chuỗi hoạt động thực tiễn hướng đến hỗ trợ làng nghề Bàng Buông phát triển bền vững trong kỷ nguyên số. Chương trình lần này không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận khó khăn, mà tập trung vào việc mang công nghệ, tri thức và mô hình hợp tác cụ thể đến tận nơi.

Mục tiêu không chỉ là “giữ nghề”, mà là giúp người dân có thể sống tốt với nghề, đồng thời mở ra hướng đi mới cho việc quảng bá và phát triển giá trị văn hóa địa phương thông qua đổi mới sáng tạo.

3.1 Mekonglink nỗ lực lần đầu với câu chuyện giải cứu sạt lở đất và bờ sông

Trước lần trở lại vào tháng 10/2025, Mekonglink từng đặt chân đến Đồng Tháp trong một hành trình rất khác: giải quyết sạt lở bờ sông – vấn đề khiến hàng trăm hộ dân ven sông sống trong cảnh “ăn không ngon, ngủ không yên”. Mekonglink đã không chọn đứng ngoài cuộc, chúng tôi đóng vai trò như một người kết nối giải pháp, đưa công nghệ và tri thức từ thế giới đến đúng nơi đang cần.

Thay vì tiếp cận bằng kè đá hay bê tông, Mekonglink phối hợp cùng công ty Hojeong (Hàn Quốc) thử nghiệm giải pháp sinh thái: thảm thực vật chống xói mòn. Giải pháp này sử dụng lớp vải PLA phân hủy sinh học kết hợp các vật liệu tự nhiên như:

• Lưới xơ dừa
• Lưới đay
• Sợi xơ dừa

Các lớp vật liệu này giúp giữ đất, chống xói mòn và tạo điều kiện cho hạt giống phát triển tự nhiên phủ xanh bờ sông. Giải pháp này không chỉ giúp ổn định các vị trí sạt lở mà còn mở ra một tư duy mới: công nghệ không đối lập với tự nhiên, mà có thể dựa vào tự nhiên để tạo ra sức mạnh bền vững hơn cả bê tông. 

Chính từ thành công đó, Mekonglink có thêm niềm tin để quay trở lại Đồng Tháp – lần này không chỉ giữ đất, giữ sông, mà còn giữ nghề, giữ văn hóa làng nghề trong kỷ nguyên mới.

>>> Xem thêm về câu chuyện thành công của Mekonglink với dự án ở Đồng Tháp tại đây

3.2 Triển khai chiến dịch quảng bá để tìm đơn vị tiêu thụ cho sản phẩm làng nghề

Ở Bàng Buông, thu nhập của người dân từ lâu vẫn phụ thuộc vào mùa vụ, giá nông sản lên xuống thất thường, còn những sản phẩm thủ công thì chỉ quanh quẩn trong phạm vi địa phương. 

Để mở rộng đầu ra, Mekonglink triển khai chiến dịch quảng bá sản phẩm làng nghề nhằm tìm đơn vị tiêu thụ trong nước và ở nước ngoài cho các sản phẩm thủ công thân thiện môi trường. Theo đó, chiến dịch tập trung vào ba hướng chính:

• Hoàn thiện hình ảnh và câu chuyện sản phẩm để dễ tiếp cận các đơn vị có nhu cầu.
• Quảng bá trên nhiều kênh, kết nối với doanh nghiệp, cửa hàng và tổ chức quan tâm đến sản phẩm thủ công dựa trên các mối quan hệ đối tác chiến lược của Mekonglink.
• Giới thiệu sản phẩm sang Hàn Quốc thông qua sự phối hợp giữa sinh viên và chuyên gia trong chương trình EDU-LAB.

Mục tiêu cuối cùng là tìm đúng đơn vị tiêu thụ, giúp người dân Bàng Buông có đầu ra ổn định và sống tốt hơn với nghề truyền thống.

3.3 Thúc đẩy chuyển đổi số qua livestream và các ý tưởng sáng tạo từ sinh viên Việt – Hàn

Trong buổi trao đổi tại Ủy ban Nhân dân xã Hưng Thạnh, Mekonglink đề xuất bắt đầu chuyển đổi số cho làng nghề bằng những hoạt động đơn giản nhưng hiệu quả. Một trong số đó là tổ chức các buổi livestream để kết nối trực tiếp với đối tác nước ngoài và giới thiệu sản phẩm đan lát của Bàng Buông. Cách làm này giúp người dân quảng bá sản phẩm, kể câu chuyện nghề và tiếp cận khách hàng mới mà không cần đi xa.

Bên cạnh đề xuất từ Mekonglink, các bạn sinh viên Việt Nam và Hàn Quốc cũng đưa ra nhiều ý tưởng đáng chú ý, tập trung vào việc tạo trải nghiệm mới và hỗ trợ chuyển đổi số cho làng nghề. Một số ý tưởng tiêu biểu gồm:

• Tăng hiện diện trên mạng xã hội: Trải nghiệm của du khách có thể được ghi lại và chia sẻ online; làng nghề cũng có thể tạo một “góc ảnh lưu niệm” trưng bày hình du khách và sản phẩm họ đã làm để thu hút thêm người đến.
• Đưa nguyên liệu và bộ dụng cụ thủ công lên sàn thương mại điện tử: Khách hàng có thể mua nguyên liệu hoặc bộ thủ công (DIY) để tự tay làm sản phẩm tại nhà, biến nghề truyền thống thành một trải nghiệm sáng tạo, gần gũi và phù hợp với thị hiếu hiện đại.

Những ý tưởng này giúp mở ra hướng phát triển mới cho Bàng Buông: vừa giữ được bản sắc, vừa tiếp cận tốt hơn với du khách và thị trường số.

>>> Chuyển đổi số không chỉ là tầm nhìn của Mekonglink, mà còn là định hướng chung của Chính phủ Việt Nam trong thời gian tới – xem thêm tại đây.

3.4 Đề xuất các sáng kiến phát triển du lịch trải nghiệm tại Bàng Buông

Cũng trong buổi trao đổi nói trên, Mekonglink và nhóm sinh viên đã cùng nhìn lại tiềm năng du lịch của Bàng Buông. Dù sở hữu nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, làng nghề vẫn chưa có mô hình du lịch rõ ràng để thu hút du khách. Vì thế, buổi trao đổi tập trung vào việc tìm ra những hướng phát triển phù hợp, vừa giữ được bản sắc địa phương, vừa tạo thêm nguồn thu cho người dân. Các ý tưởng tập trung vào ba hướng chính:

• Tổ chức hoạt động trải nghiệm thủ công: Du khách được trực tiếp làm sản phẩm và mang về món đồ do chính mình tạo ra. Đây là cách giúp du lịch hấp dẫn hơn và tăng sự gắn bó của du khách với sản phẩm địa phương.
• Phát triển tour tham quan dựa vào cộng đồng: Xây dựng lộ trình để du khách gặp nghệ nhân, tìm hiểu quy trình làm nghề và mua quà lưu niệm ngay tại làng. Cách làm này vừa quảng bá văn hóa, vừa nâng cao nhận diện cho sản phẩm thủ công.
• Kết hợp làm workshop tại địa phương theo chủ đề: Tổ chức các buổi hướng dẫn làm giỏ bàng buông, các sản phẩm lưu niệm nhỏ (như miếng lót ly, túi mini) theo chủ đề cặp đôi. Điều này giúp tạo một xu hướng mới thú vị hơn cho các cặp đôi khi chọn Đồng Tháp làm điểm du lịch. 

Những sáng kiến này không chỉ mở ra cách tiếp cận mới cho du lịch làng nghề, mà còn giúp Bàng Buông trở thành một điểm đến gần gũi, sống động hơn trong mắt du khách. Khi người dân, nghệ nhân và người trẻ cùng chung tay, những giá trị truyền thống sẽ không chỉ được giữ gìn, mà còn có cơ hội phát triển mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.

4. Tác động cộng đồng và giá trị lâu dài mà Mekonglink hướng tới

Những hoạt động chuyển đổi số tại làng nghề Bàng Buông không phải là một dự án ngắn hạn. Đây là kết quả của hơn hai năm Mekonglink kiên trì đồng hành cùng Đồng Tháp, từ lúc câu chuyện mới chỉ là một lời hứa đến khi từng giải pháp bắt đầu thành hình. Hành trình ấy có sự góp sức của nhiều bên: Đại học Tiền Giang, Đại học Daegu Haany, các trường đại học Hàn Quốc khác, nghệ nhân, người dân và chính quyền địa phương – tất cả cùng tham gia để theo đuổi đến cùng lời cam kết từ hai năm trước.

Điều giá trị nhất mà Mekonglink tạo ra không chỉ là sản phẩm số hay mô hình kinh tế mới, mà là sự thay đổi trong tư duy của cộng đồng: khi người dân bắt đầu tin rằng công nghệ không làm mất đi nghề truyền thống – mà giúp nghề sống lâu hơn, lan tỏa xa hơn, tiếp cận thế hệ trẻ tốt hơn. Từ đó, làng nghề không chỉ “giữ được nghề”, mà có thể “sống tốt với nghề”.

Thông qua chuỗi dự án ESG Living Lab, Mekonglink đã tạo ra một không gian học tập liên ngành và thực tiễn: sinh viên – nghệ nhân – chuyên gia – doanh nghiệp cùng làm, cùng thử nghiệm, cùng tạo ra giải pháp phù hợp với địa phương. Trong hành trình này, Mekonglink đóng vai trò cầu nối giữa ba lực lượng:

• Chính quyền – tạo điều kiện về chính sách và hạ tầng số.
• Doanh nghiệp và tổ chức quốc tế – mang công nghệ, kết nối thị trường.
• Người dân – giữ gìn giá trị nghề, sẵn sàng học hỏi để thích ứng.

Và Đồng Tháp chỉ mới là điểm khởi đầu. Sau khi hoàn thành lời hứa tại nơi đầu tiên, Mekonglink tiếp tục hướng đến 33 tỉnh thành còn lại: cùng tham gia, cùng kiến tạo những câu chuyện đổi mới sáng tạo bản địa – nơi không một ai bị bỏ lại phía sau. Đây không chỉ là một dự án, mà là hành trình xây dựng tương lai bền vững từ những điều rất đời thường, từ chính con người ở từng vùng đất Việt Nam.

Bạn có muốn làng nghề của mình cũng được hỗ trợ và phát triển như Bàng Buông? Hãy để Mekonglink đồng hành cùng bạn trong hành trình chuyển đổi số, đào tạo kỹ năng và kết nối thị trường quốc tế bằng cách liên hệ với chúng tôi thông qua các địa chỉ liên lạc bên dưới.

_________________________________________________

☎️ Thông tin liên hệ:

1. Email: Community@mekonglink.asia
2. Website: mekonglink.asia
3. International phone: (+84) 02888868685
4. Vietnam phone: (+84) 364689922 (+84) 364689911